ABŞ-ın Əfqanıstanda 20 ili: 145 milyard doçlar hara xərclınib? - HESABAT

18 avqust, 2021 18:24

ABŞ hökumətinin agentliyi ölkənin Əfqanıstana 20 illik müdaxiləsinin məyusedici portretini cızıb. Bildirilir ki, administrasiya ölkəni yenidən qurmaq üçün gərəkən zamanı düzgün dəyərləndirməyib, Amerikanın ən uzun müharibəsinin kontekstini yanlış anlayıb.

Avqustun 17-də yayılmış hesabatda Əfqanıstanın Bərpası üzrə Xüsusi Baş Müfəttiş (SIGAR) belə bir qənaətə gəlir ki, ABŞ-ın müdaxiləsinin parlaq məqamları da var, uşaq ölümü azalıb, adambaşına ÜDM-də artım qeydə alınıb, savadlılıq səviyyəsi yüksəlib. Amma bu proqresin son 20 ildə Əfqanıstana xərclənmiş 145 milyard dollarla mütənasib olub-olmadığı sual edilir. Axı, məqsəd ABŞ əsgərləri çıxandan sonra Əfqanıstanda davamlı demokratiya qurmaq idi.

Belə bir dəyərləndirmə "Taliban" hakimiyyəti ələ keçirəndən sonra minlərlə əfqanın Kabili tərk etməyə çalışdığı məqamda yayılır. Tənqidçilər ABŞ əsgərlərinin çıxarılmasını dəstəkləyən Prezident Co Bayden administrasiyasını kəskin tənqid edirlər. “Məqsəd arxada bərpa olunmuş və özünü saxlayaraq ABŞ-ın milli təhlükəsizlik maraqlarına təhdid yaratmayacaq ölkə buraxmaq idisə, ümumi mənzərə məyusedicidir”, – xüsusi baş müfəttiş Con Sopko hesabatda yazır.

SIGAR hesabatın 13 illik nəzarət işinə əsaslandığını vurğulayır. Buraya ABŞ-ın indiki və keçmiş, eləcə də digər ölkə rəsmiləri, tərəfdaşlar, podratçılar və ekspertlərlə yüzlərlə müsahibə daxildir. Hesabatın gəldiyi daha bir qənaətə görə, ABŞ hökuməti əfqan kontekstini sosial, mədəni və siyasi baxımdan anlamayıb.

Milli təhlükəsizlik müşaviri Ceyk Sallivan hesabatda Əfqanıstanda yaradılmış irihəcmli resurslarla bağlı deyilənləri vurğulayır. “Yüz milyardlarla dollar xərclənməsinə, xeyli sayda qüvvələrə təlim keçilməsinə, böyük imkanlar, tövsiyə və yardımın təmin edilməsinə baxmayaraq, əfqan təhlükəsizlik qüvvələrinin ayağa qalxıb özü üçün savaşmaq iradəsi yox idi”, – o brifinqdə deyib.

Kabildə Qərbin dəstəklədiyi hökumət yıxılandan sonra Baydenə dəstək reytinqi 7 faiz, yəni 7 aylıq prezidentlik dövründə ən aşağı həddə düşüb. Bunu "Reuters/Ipsos" sorğusu üzə çıxarıb. Avqustun 16-da, Əfqanıstan hökumətinin iflasından sonra keçirilən sorğuya görə, yetkin yaşlı amerikalıların 46 faizi Baydenin işini dəstəkləyir.(azpolitika.info). 

29 noyabr

15:03 - Valyuta bahalaşdı, Azərbaycandan dəvət edilən heyətin xərclərini ödəmək qərarı ləğv edildi - Şimali Kipr hökumətinin qərarı14:56 - İranda kütləvi aksiyalar başladı - 214 nəfər həbs olunub13:37 - Ukrayna məhkəməyə verildi - 4,5 milyard tələb edilir13:32 - Tanınmış ginekoloq qadına şiddətdən danışdı - VİDEO/FOTOLAR 13:24 - Prezident "Rossiya-1"ə telekanalına müsahibə verdi 12:31 - "Rus diplomatları ABŞ-dan qovulur" - Səfir11:48 - Aşqabad görüşünün mühüm detalları - Ermənistanın düşdüyü siyasi blokada daha da möhkəmləndi - ŞƏRH11:45 - Baş nazir Molla Məhəmməd ilk dəfə publika qarşısına çıxdı - "Xahiş edirik taqətdən düşmüş xalqımıza kömək edin..."10:06 - Azərbaycan "nümunəsi" - Bir gün əvvəl yaranan şirkət tenderin qalibi oldu10:00 - Prezidentin İƏT Zirvəsindən verdiyi mesajlar - Azərbaycanın nüfuzu güclənir00:57 - Amerikalı ekspert İƏT-in XV Zirvə Toplantısını şərh edir - "Bəyannamə Ermənistanı məğlubiyyətini etiraf etməyə çağırışdır"00:54 - Prezidentin Soçi uğuruna Aşqabad "möhürü" - Bakı İrəvanın formal müttəfiqlərini də əlindən alır00:51 - Azərbaycan və İran prezidentləri Zəngəzur dəhlizindən danışdılar - Nələr müzakirə olunub?

28 noyabr

19:55 - "Zəngəzur dəhlizinə böyük əhəmiyyət veririk" - Ərdoğan19:53 - Sərhədlər bu ərazilərdən çəkilir - Rusiya nəşri19:50 - İlham Əliyev İran prezidenti ilə görüşdü - FOTOLAR17:19 - Avtomobil almaq istəyənlər, əlinizi cibinizdən çıxarın - Qaydalar dəyişir12:36 - İlham Əliyev Zirvə Toplantısında iştirak edir12:32 - "Ukrayna Qərb üçün qırmızı xətdir, Rusiya bu cizgini tapdasa..." - Keçmiş səfir00:53 - Rusiya hərbçiləri ən sıx patrul xidmətini Şuşa və Tərtər istiqamətində aparır...  - XƏRİTƏ00:49 - İrəvan-Culfa yolu da açılacaqmı? - Andrey Petrov şərh edir00:46 - Paşinyan Soçidə sülh vəd edir, Araik isə terrorçu rejimin bayrağı ilə İrəvana gəlir...00:43 - Yanukoviç hakimiyyətə qayıtmağa çalışır... - Amma necə?00:39 - Azərbaycanda şəhidə toy etdilər - VİDEO 00:37 - Fransa hərbçiləri mülki əhaliyə atəş açıb, ölənlər var...

27 noyabr

20:26 - "Soçi sammitinin nəticələri Azərbaycanın mövqeyini tam əks etdirir" - Korotçenko20:23 - BMT-bin Baş katibi Soçi görüşünə münasibət bildirdi20:20 - İran bu ölkələrə qadağa qoydu14:50 - Oleq Kuznetsov Rusiya-Azərbaycan münasibətlərini şərh etdi14:48 - Mövlud Çavuşoğludan Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı - AÇIQLAMA