Qarabağda yeni müharibə başlaya bilərmi? - Bu dəfə bütün Cənubi Qafqazı…

13 yanvar, 2021 10:30

“Dağlıq Qarabağla bağlı sülh prosesi başlayıb”. Münaqişələrlə bağlı Caucasus Edition jurnalının keçirdiyi onlayn müzakirədə region üzrə şərhçilər belə nəticəyə gəliblər.

Sabiq Ermənistan prezidenti Levon Ter-Petrosyanın müşaviri, 1990-cı illərdə Ermənistan xarici işlər nazirinin müavini olmuş erməni əsilli amerikalı alim Jirayr Libaridyanın sözlərinə görə, hazırki sülh prosesinin düsturu Rusiyanın iki tərəfi bir araya gətirməsi və onlara nəyin mümkün olduğunu göstərməsindən ibarətdir.

O, ermənilərin" xeyrinə olmayan" sülhün onların istəklərindən asılı olmayaraq mövcud olacağına inanır. Lakin o həmçinin sual edir ki, Azərbaycan hökmran ritorikasındən əl çəkərək, Qarabağı idarəetmə ritorikasına sahib olacaqmı, təhlilçiyə görə, bu, sülhə aparan yol ola bilər.

Libaridyan deyir ki, sülh üçün yeni müharibə istəməyən və 10 noyabr Bəyanatını anlayan Ermənistan hökuməti lazımdır.

Onunla razılaşan Beynəlxalq Böhran Qrupunun təhlilçisi Zaur Şiriyev əlavə edib ki, daha çox dialoqa ehtiyac var və bu prosesə BMT kimi beynəxalq qurumlar da qoşula bilər.

Şərhçilərə görə, tərəflər Rusiya vasitəsilə başlanan prosesə əməl etsələr də, vasitəçisiz, birbişa fəaliyyət göstərməli, indi danışmalı, birgə yaşamağı öyrənməlidirlər, "çünki əks halda gələcək gəlməz".

Təhlilçilər 2020-ci ilin sentyabrında başlayan və 44 gün davam edən müharibəyə gətirən bu münaqişənin niyə başqa həll yolu olmamasına da diqqət yetiriblər. Jirayr Libaridyan münaqişəni Birinci Qarabağ müharibəsindən bəri nizamlamağa çalışan ATƏT-in Minsk qrupu ilə bağlı deyib ki, o, "qeyri-effektiv" olub.

Libaridyana görə, Rusiyanın Qarabağ münaqişəsi barədə nə istədiyi aydın deyil - Rusiya Cənubi Qafqazda daha çox nəzarətə malik olmaq istəsə də və bu regionun NATO və Qərbə daha az yaxınlaşmasını istəsə də, Azərbaycan və Türkiyənin harada olmaq istədikləri barədə suallar ortaya çıxır.

Hazırki vəziyyətdə isə Fransa və ABŞ-ın rolu münaqişənin həllində azalsa da, Rusiya ATƏT-in Minsk qrupunun fəaliyyətini davam etməsinə narazılıq etməyəcək, təhlilçi qeyd edib.

Zaur Şiriyev isə söyləyib ki, Minsk qrupu vasitəçi kimi deyil, Bakı və Yerevana mesajları çatdıran "carçı kimi" fəaliyyət göstərib və yeni ideyalar verməyib. Gözləntilər fərqli olub.

O həmçinin qeyd edib ki, müharibənin 90-cı illərdəkinə nisbətən daha dağıdıcı olduğu güman edildiyindən heç kim ciddi şəkildə buna getməyib, bu səbəbdən Azərbaycan üçün bu münaqişənin həllinə uzun müddət tələb olunub.

Yeni müharibə ola bilərmi?

Münaqişələrin Həlli Mərkəzində proqramlar üzrə direktor Filip Qamağelyan isə gələcəkdə üçüncü müharibənin olacağından narahatlıq bildirib. Onun sözlərinə görə, o, daha dağıdıcı ola bilər. Qamağelyan qeyd edir ki, qızışdırıcı ritorika hələ də qalmaqdadır.

Təhlilçilərə görə, yeni müharibə artıq Qarabağ uğrunda deyil, bütün Cənubi Qafqazı əhatə edə bilər. Zaur Şiriyev ona cavabında qeyd edib ki, [Azərbaycanın -red.] Ermənistana qarşı ərazi iddiaları yoxdur və qonşu ölkə barədə ifrat fikirlər əsasən sosial mediadadır.

Sərhədlərdə demarkasiya prosesinin aparılması və Qarabağın statusu məsələsində Azərbaycanın minimalist yanaşmasını dilə gətirən təhlilçi Bakının danışıqları belə başladığını qeyd edib.

Jirayr Libaridyan diqqəti 10 noyabr Bəyanatına çəkərək onu belə səciyyələndirib ki, ATƏT onun imzalanmasında iştirak etməyib və onu hərbi deyil, siyasi liderlər imzalayıb. Hərçənd ki, Libaridyanın təbirincə, o, hərbi əməliyyatları dayandırmaqdan əlavə naliyyətlərə səbəb olsa da, münaqişənin nizamlanması məsələsini həll etmir.

O, Dağlıq Qarabağın "müstəqilliyinin" tanınması məsələsinin danışıqlar masasından kənar olduğunu dilə gətirir və deyir ki, DQ erməniləri üçün azlıq statusu və ya hansısa muxtariyyət məsələləri ortaya çıxa və müzakirə mövzusu ola bilər. /BBC Azərrbaycan

16 yanvar

11:43 - "Küçələrdə veyillənənlərə fəxri ad vermək olmaz" - Xalq artisti Şeyx Əbdül10:43 - Fransada daha doqquz məscid BAĞLANDI 10:41 - Kafe-restoranlar açılır10:20 - Paşinyanın arvadının sirli Moskva səfəri - Nikol Rusiyayamı sığınır?10:13 - Azərbaycanda sərtləşdirilmiş karantin rejimi ləğv olunur? 00:08 - "Paşinyan, Əliyevlər Şuşaya gəlib, bəs sən hardasan?" - Artak Zakaryan

15 yanvar

19:32 - Prezident Cıdır düzündə çay içdi - VİDEO 16:59 - “Jurnalistlər binası”ndakı bəzi mənzillər hazırkı sahiblərindən geri alına bilər" - ŞOK AÇIQLAMA16:04 - Regionda birgə inkişaf: Ermənistanın dirçəlməsi bizə nə vəd edir? - I HİSSƏ - TƏHLİL 15:03 - Yerevan supermarketində "Azərbaycan hərbçiləri"? - Ermənistanda panika14:57 - Prezident Şuşada nəyə əsəbləşdi - VİDEO 13:15 - Azərbaycanlı və erməni ziyalıları görüşsün - Moskvadan TƏKLİF12:44 - “Güllələnmiş heykəllər” Şuşaya qaytarıldı - FOTOLAR 11:58 - Prezident Füzuli-Şuşa yolunun və hava limanının təməlini qoydu - FOTOLAR 11:27 - Prezidentlə xanımı azad edilmiş torpaqlarda - VİDEO 01:51 - Şadlıq evlərinə zənglərin ardı-arası kəsilmir - Toylar başlayır?01:48 - ABŞ İrana qarşı yeni sanksiyalar tətbiq etdi00:48 - "Həmsədrlərdən imtina bizə lazım deyil" - "Gəlsinlər, getsinlər, biz isə öz işimizi davam etdirək..."00:43 - Rəsmi Bakıdan sərt XƏBƏRDARLIQ: "İcazəsiz bir daha Azərbaycan ərazilərinə səfər etsə..."

14 yanvar

16:37 - KİVDF-nin sabiq rəhbəri cinayət yolu ilə 5,7 milyon manat əldə edib16:35 - Paşinyanın arvadı və qızı Ermənistanı tərk etdi16:25 - "Pakistan hər zaman Azərbaycanın yanında olacaq" - Pakistanın Baş Qərargah rəisi16:23 - Vüqar Səfərli ilə birgə həbs edilən kimdir?15:19 - Vüqar Səfərli həbs edildi15:06 - "Qarabağ münaqişəsi tamamilə aradan qalxmayıb" - ATƏT sədri də Minsk Qrupunu "diriltmək" istəyir15:02 - "Mərkəzi Bank üçün yarım milyard vəsaitin xərclənməsi yersizdir" - İqtisadçı ŞƏRH EDİR14:21 - Əhməd İsmayılov həyata keçiriləcək media islahatlarından danışdı - VİDEO 10:56 - Siyavuş Novruzov vedrə məsələsindən danışdı: "Daş düşsün o Harvardın başına ki…" 10:48 - Mərkəzi Bankın yeni binasının puluna Qarabağda 15 min ev tikmək olar10:43 - "Azərxalça" sədrinin həbsi ilə bağlı yeni iddia: Dövlətin 50 milyonluq proyektini batırıb