TÜRKİYƏ ORTA ASİYADA TƏŞƏBBÜSÜ ƏLƏ ALIR – Ərdoğan-Tokayev razılaşmaları regiona nə vəd edir?

12 may, 2022 13:24

Qazaxıstan Prezidenti Qasım Comərd Tokayev 2019-cu ildə Prezident postuna əyləşdikdən sonra mayın 11-də ilk dəfə Türkiyəyə dövlət səfərinə gəlib. Onun səfərinin Rusiyanın Ukraynaya hərbi təcavüzünün davam etdiyi vaxta təsadüf etməsi diqqətçəkəndir.

Xatırladaq ki, rəsmi Astana Moskvanın nüfuz dairəsində olan Avrasiya İqtisadi Birliyinin və Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının üzvü olsa da, Rusiyanın hərbi müdaxiləsini dəstəkləməyib və Ukraynanın süverenliyini və ərazi bütövlüyünü müdafiə edib.

Təhlilçilərin qənaətinə görə, hazırkı şəraitdə Ankaranın tarixən Moskvanın nüfuz dairəsinə daxil olan Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə bağları möhkəmləndirməsi üçün əlverişli şərait yaranıb.

Tokayevin Ankaraya səfərinə gəlincə, Qazaxıstan və Türkiyə nümayəndə heyətləri arasında ümumilikdə 14 sənəd imzalanıb. Bu sənədlərin arasında kütləvi informasiya vasitələri sahəsində əməkdaşlıq haqqında memorandum, beynəlxalq yüklərin qarşılıqlı-müştərək daşınması haqqında saziş, gömrük prosedurunun sadələşdirilməsinə dair razılaşma və informasiya texnologiyaları sahəsində əməkdaşlığa dair memorandum və hərbi sferada əməkdaşlıq məsələləri də var.

Prezidentlər Rəcəb Tayyib Ərdoğan və qazaxıstanlı həmkarı nümayəndə heyətlərinin görüşündə Ukraynadakı vəziyyəti də müzakirə ediblər. Ərdoğan bu barədə deyib: "Bizim bu böhranın Ukraynanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünün saxlanması çərçivəsində dinc yollarla həll olunmasına dair maraqlarımız üst-üstə düşür. Siz də bilirsiniz ki, biz Ukraynada müharibənin qurtarması üçün münaqişənin ilk günlərindən səy göstəririk. Əlbəttə, bu müharibə türk dövlətləri arasında həm ikitərəfli, həm də türk dövlətlərinin çadırı altında əməkdaşlıq və sıx birliyin mühümlüyünü təsdiqləyir”.

Tokayev isə Ərdoğanla görüşündən sonra deyib ki, danışıqlarda habelə Çindən Avropa bazarlarına Rusiyadan yan keçən yeni nəqliyyat xətti müzakirə olunub. Onun sözlərinə görə, iki ölkə üçün mühüm olan məsələlərdən biri də Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutundan (TITR) istifadənin potensial əhəmiyyətidir.

Qeyd edək ki, həm də Orta Dəhliz adı ilə tanınan TITR xətti Çinin dəmir yolu şəbəkələrini Rusiyadan yan keçərək Avropaya bağlayan xətdir. 2017-ci ildə istismara verilmiş bu layihə Xəzər və Qara dənizlərdəki bərə sistemləri vasitəsilə Çin, Qazaxıstan, Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə, Ukrayna və Polşa ərazilərindən keçir.

Qazaxıstan Müdafiə Nazirliyinin yaydığı informasiyada isə deyilir ki, Tokayevin Türkiyəyə dövlət səfərinin gedişində “Qazaxıstan və Türkiyə arasında ikitərəfli hərbi əməkdaşlığı tənzimləyən” bir sıra sənədlər imzalanıb. Məlumatda bu sənədlər barədə təfərrüatlar verilməyib.

Türkiyənin milli müdafiə naziri Hulusi Akar Türkiyə-Qazaxıstan müdafiə bağlarının əhəmiyyətini vurğulayıb. Nazirin sözlərinə görə, bu sazişdə iki ölkə arasında habelə birgə hərbi təlimlərin keçirilməsi, müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq” nəzərdə tutulur: "İmzalanmış birgə bəyannamə ilə biz əməkdaşlığımızı strateji partnyorluğun yeni səviyyəsinə qaldırmışıq. Türkiyə və Qazaxıstan iki qardaş ölkədir. Biz, Türkiyə olaraq Qazaxıstandakı sabitliyə və əmin-amanlığa ciddi önəm veririk”.

"AzPolitika.info"

24 may

19:06 - Sərhəddə delimitasiya üzrə Komissiyanın ilk görüşü keçirildi18:36 - Türkiyə Suriyada yeni əməliyyata başlayır - Hədəf nədir?18:33 - Moldovanın sabiq prezidenti həbs edildi - Dövlətə xəyanətdə ittihamı olunur 17:13 - "Hindistanı nüvə silahı ilə məhv edəcəyik" - Pakistan müdafiə naziri17:05 - Bakı Qarabağı tam qaytaracaq - Sergey Markov16:35 - Vilyam Hacıyevin üzərinə həbs qoyulmuş əmlaklarının siyahısı16:32 - Britaniya səfirliyinin "LQBT" bayrağı qaldırmasına rəsmi etiraz edildi və ...16:27 - "Müttəfiqlərimizi şantaj edirlər" - Şoyqu16:22 - Şeyx 15 ildir qazpulu ödəməyib?11:34 - İran XİN Brüssel danışıqlarına rəy bildirdi11:30 - Xankəndidə bütün adlar Azərbaycan dilində yazıldı - FOTOLAR 10:32 - Gömrükdə sensasion kosmetika əməliyyatı... - "Səfər dəhlizi" 10:09 - Azərbaycan kommunistlərinin aqibəti necə olacaq...10:02 - "20 ölkə Ukraynaya yeni hərbi yardım göstərəcək" - Pentaqon10:00 - Tikinti şirkətlərinin fırıldağı - Ekspert şərh edir00:19 - "Xankəndidə rus alimə abidə qoyulması təxribatdır" - Oqtay Qasımov00:17 - Generalın iş adamı ilə söhbəti niyə baş tutmayıb? - Məhkəmədə qalmaqal00:14 - "Brüssel sui-qəsdinə qarşı mübarizə aparmaq lazımdır" - Andranik Tevanyan00:11 - "Bundan sonra mənim üçün Mitsotakis adlı adam yoxdur" - Ərdoğan00:09 - "Zəngəzur dəhlizinin açılması barədə razılığa gəldik" - İlham Əliyev00:08 - İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana zəng etdi - Nələr müzakirə olunub?00:04 - Rəflərdə xarici süd doludur, yerli fermerlər isə müştəri tapmır - Bizə quru süd satırlar

23 may

20:38 - Məşhur "Starbucks" Rusiyanı tərk edir20:36 - Delimitasiya üzrə Dövlət Komissiyası yaradıldı - SİYAHI 20:30 - Paşinyan da sərhədlə bağlı komissiya yaratdı18:19 - Rusiyalı diplomat Ukraynadakı müharibəyə görə istefa verdi...15:16 - ATƏT Brüssel görüşünü alqışlayır...15:13 - "Gömrük Komitəsi adlı ayrıca quruma ehtiyac yoxdur" - Hüquqşünas12:53 - "İrəvan Qarabağın statusundan imtina edir" - Erməni tarixçi12:49 - Rus sülhməramlıların sabiq komandiri yaralandı, bacısı oğlu öldü  - FOTO