Paşinyan üçtərəfli razılaşmanın 9-cu bəndini necə saxtalaşdırır?

25 noyabr, 2021 11:45

Onlayn formatda jurnalistlərin suallarını cavablandıran Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Zəngəzur dəhlizi məsələsinə də münasibət bildirib. O qeyd edib ki, 10 noyabr 2020-ci il üçtərəfli razılaşmada yalnız Laçın yolu haqda “dəhliz” ifadəsi işlənib. Razılaşmanı 9-cu bəndində “dəhliz” ifadəsinin işlədilmədiyini bildirən Paşinyan nəqliyyat dəhlizlərinin açılmasının əleyhinə çıxış edib.

Sual olunur, üçtərəfli razılaşmanın 9-cu maddəsində dəhlizdən söhbət gedirmi?

Qeyd edək ki, üçtərəfli razılaşmanın 6-cı bəndi Laçın dəhlizi, 9-cu bənd isə Azərbaycanın qərb rayonları Naxçıvanı birləşdirəcək yolla bağlıdır.

9-cu bənddə deyilir: “Ermənistan Respublikası vətəndaşların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin hər iki istiqamətdə maneəsiz hərəkətinin təşkili məqsədilə Azərbaycan Respublikasının qərb rayonları və Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsinin təhlükəsizliyinə zəmanət verir. Nəqliyyat əlaqəsi üzrə nəzarəti Rusiyanın Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin sərhəd xidmətinin orqanları həyata keçirir. Tərəflərin razılığı əsasında Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə Azərbaycanın qərb rayonlarını birləşdirən yeni nəqliyyat kommunikasiyalarının inşası təmin ediləcək”.

Göründüyü kimi, Zəngəzur dəhlizinin açılması konkret tələb kimi sənədə salınıb və Ermənistan da buna imza atıb. Bircə fərq ondadır ki, 6-cı bənddə Laçınla bağlı “dəhliz” ifadəsi işlədilir, 9-cu bənddə isə Naxçıvanla Azərbaycanın qərb rayonlarını birləşdirən yolla bağlı “dəhliz” ifadəsi işlənməyib. Amma bu, məsələnin mahiyyətini dəyişmir. Paşinyanın sadəcə “dəhliz” ifadəsinin işlədilməməsinə istinad etməsi gülüş doğurur. Çünki Azərbaycanın qərb rayonları Naxçıvan başqa nə cür birləşə bilər ki? Təbii ki, Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə! Adının qoyulub-qoyulmamasından asılı olmayaraq, dəhlizin açılması 10 noyabr razılaşmasında öz əksini tapıb... 

Digər tərəfdən, 9-cu bənddə “maneəsiz hərəkət” ifadəsi yer alıb ki, bu da nəzarət-buraxılışı məntəqəsi olmadan hərəkəti nəzərdə tutur. Paşinyana verilməli olan suallar çoxdur, ancaq o, üçtərəfli razılaşmanın bəndləri üzərində nə qədər var-gəl etsə də, tələblərin mahiyyətini dəyişə bilməz. Məsələn, Ermənistan Laçın dəhlizindən istifadə edirsə, Azərbaycan niyə özünün tarixi torpaqları vasitəsilə Naxçıvanla əlaqə qurmamalıdır?

Ermənistan mümkün qədər kontruktivlik nümayiş etdirməyi bacarmalıdır. Əks halda növbəti on illiklər boyu da regional layihələrdən tamamilə kənarda qalmış olacaq. Heç şübhəsiz, Zəngəzur dəhlizi açılacaq. Amma Ermənistana bir məqamı da xatırlatmaq lazımdır ki, Naxçıvanı blokadada saxlamaq cəhdi çoxdan iflasa uğrayıb. Azərbaycan illər əvvəl İran vasitəsilə və hava yolu ilə Naxçıvanın blokadadan çıxmasını təmin edib. Həmçinin, Naxçıvanın İranla və Türkiyə ilə sərhədi vardır.

Ermənistan verilən dərslərdən düzgün nəticələr çıxarmalıdır. Məsələn, Gorus-Qafan yolunun Azərbaycanın Qubadlı rayonundan keçən hissəsində - Eyvazlı və Qazançı kəndləri ərazisində nəzarət-buraxılış məntəqələri qurulub. Bu, tarixi dərsdir. Ermənistan qeydiyyatında olan nəqliyyat vasitələrindən Azərbaycan qanunlarına uyğun olaraq rüsum toplanılır.

Məsələ bundadır ki, Ermənistan üzərinə götürdüyü öhdəiklərdən imtina etdikcə, Azərbaycan bu öhdəlikləri güc yolu ilə də olsa, icra edəcək. Necə ki BMT-nin işğal altında olan torpaqların azad edilməsi ilə bağlı qəbul etdiyi və icrasız qalan qətnamələrini məhz Azərbaycanın özü icra etməli oldu. Düşməni yalnız bu yolla sülhə məcbur etmək olardı. İndi artıq müharibə geridə qalıb, imzalanan razılşamanın bəndlərini icra etmək Ermənistanın da borcudur. Bu öhdəliklərdən yayınmaq Ermənistanı növbəti uğursuzluğa gətirib çıxaracaq. Hər halda Gorus-Qafan yolunda nəzarət-buraxılış məntəqəsinin qurulması prosesini hamımız izlədik. Sonda nə baş verdi? Bütün təxribatlara baxmayaraq, Azərbaycan istəyinə nail oldu.

Bütün bunlara əsaslanaraq, demək olar ki, Ermənistanı hələki müsbət addımlara atmağa sövq edən hüquqi baza var və rəsmi İrəvan bunlardan yararlanmalıdır. Noyabrın 26-da Soçidə keçiriləcək görüş zamanı da Paşinyan dəhliz məsələsi ilə bağlı “müqavimət” göstərməsə, bu, Ermənistanın xeyirinə olacaq. Çünki bu, Ermənistan üçün də yeni imkanlar yaradır.

Müəllif: Samir Feyruzov

29 noyabr

13:37 - Ukrayna məhkəməyə verildi - 4,5 milyard tələb edilir13:32 - Tanınmış ginekoloq qadına şiddətdən danışdı - VİDEO/FOTOLAR 13:24 - Prezident "Rossiya-1"ə telekanalına müsahibə verdi 12:31 - "Rus diplomatları ABŞ-dan qovulur" - Səfir11:48 - Aşqabad görüşünün mühüm detalları - Ermənistanın düşdüyü siyasi blokada daha da möhkəmləndi - ŞƏRH11:45 - Baş nazir Molla Məhəmməd ilk dəfə publika qarşısına çıxdı - "Xahiş edirik taqətdən düşmüş xalqımıza kömək edin..."10:06 - Azərbaycan "nümunəsi" - Bir gün əvvəl yaranan şirkət tenderin qalibi oldu10:00 - Prezidentin İƏT Zirvəsindən verdiyi mesajlar - Azərbaycanın nüfuzu güclənir00:57 - Amerikalı ekspert İƏT-in XV Zirvə Toplantısını şərh edir - "Bəyannamə Ermənistanı məğlubiyyətini etiraf etməyə çağırışdır"00:54 - Prezidentin Soçi uğuruna Aşqabad "möhürü" - Bakı İrəvanın formal müttəfiqlərini də əlindən alır00:51 - Azərbaycan və İran prezidentləri Zəngəzur dəhlizindən danışdılar - Nələr müzakirə olunub?

28 noyabr

19:55 - "Zəngəzur dəhlizinə böyük əhəmiyyət veririk" - Ərdoğan19:53 - Sərhədlər bu ərazilərdən çəkilir - Rusiya nəşri19:50 - İlham Əliyev İran prezidenti ilə görüşdü - FOTOLAR17:19 - Avtomobil almaq istəyənlər, əlinizi cibinizdən çıxarın - Qaydalar dəyişir12:36 - İlham Əliyev Zirvə Toplantısında iştirak edir12:32 - "Ukrayna Qərb üçün qırmızı xətdir, Rusiya bu cizgini tapdasa..." - Keçmiş səfir00:53 - Rusiya hərbçiləri ən sıx patrul xidmətini Şuşa və Tərtər istiqamətində aparır...  - XƏRİTƏ00:49 - İrəvan-Culfa yolu da açılacaqmı? - Andrey Petrov şərh edir00:46 - Paşinyan Soçidə sülh vəd edir, Araik isə terrorçu rejimin bayrağı ilə İrəvana gəlir...00:43 - Yanukoviç hakimiyyətə qayıtmağa çalışır... - Amma necə?00:39 - Azərbaycanda şəhidə toy etdilər - VİDEO 00:37 - Fransa hərbçiləri mülki əhaliyə atəş açıb, ölənlər var...

27 noyabr

20:26 - "Soçi sammitinin nəticələri Azərbaycanın mövqeyini tam əks etdirir" - Korotçenko20:23 - BMT-bin Baş katibi Soçi görüşünə münasibət bildirdi20:20 - İran bu ölkələrə qadağa qoydu14:50 - Oleq Kuznetsov Rusiya-Azərbaycan münasibətlərini şərh etdi14:48 - Mövlud Çavuşoğludan Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı - AÇIQLAMA14:44 - Tənzilə Rüstəmxanlının gənclərlə görüşü baş tutub - FOTOLAR13:20 - "Yaxın zamanda nəqliyyat dəhlizlərinin açılması prosesi başlayacaq" - Rusiyalı eksert