Minsk qrupu əvəzinə Türkiyə-Rusiya vasitəçiliyi - Brayzadan mühüm təkliflər

28 avqust, 2020 15:05

ABŞ-ın Azərbaycandakı keçmiş səfiri, hazırda Atlantik Şurasının Qlobal Enerji Mərkəzinin əməkdaşı Metyu Brayza “Atlantic Council” portalında Ermənistanla Azərbaycan arasında ötənaykı toqquşmalardan, bunun təhlükəli yeni geosiyasi dinamikaya yol açmasından yazıb.

Müəllifin fikrincə, təhlükəni strateji nəqliyyat xətlərinin yaxınlığında ağır silahlardan istifadə, Rusiya və Türkiyənin hərbi qarşıdurması, uyğun vasitəçilik mexanizminin olmaması yaradırdı. 

“ABŞ və Avropa Birliyinin liderliyinin olmadığı şəraitdə Azərbaycanla Ermənistanı döyüş meydanından danışıqlar masasına yönəltmək Türkiyə ilə Rusiyanın üzərinə düşə bilər”, – keçmiş səfir qeyd edib.

Brayza Tovuzun Azərbaycanın müstəqilliyi, iqtisadiyyatı üçün vacib, strateji əhəmiyyətli nəqliyyat xətlərinin üstündə yerləşdiyini, bu infrastrukturun ABŞ və NATO üçün vacib olduğunu qeyd edir. Vaşinqton 25 ildir həmin neft-qaz kəmərlərini Avropadakı müttəfiqlərinin Rusiyadan asılılığını azaltdığı, həmçinin İrandan yan keçdiyi üçün dəstəkləyir. Hava məkanı isə ABŞ-ın Əfqanıstana vacib təchizat kanalıdır.

“Çinin Kəmər və Yol Təşəbbüsünə alternativ olan bu tranzit xətləri həm də Orta Asiya və Cənubi Qafqaz ölkələrinin maliyyə müstəqilliyini saxlamasına kömək edə bilər”, – yazan müəllif Rusiyanın bu marşrutlara qarşı çıxdığını, Tehranın isə Ermənistana ticarət koridorunu genişləndirdiyini yazır.

Keçmiş səfir qeyd edir ki, Azərbaycanın hətta özünümüdafiə məqsədilə olsa belə Ermənistanın Tavuş regionuna atəş açması Yerevanın Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatından (KTMT) hərbi yardım istəməsinə əsas verə bilər. 

“Ermənistan liderləri KTMT-dən Azərbaycana qarşı istifadə etməyə çoxdan çalışıblar. 2016-cı ilin aprel döyüşlərində buna nail ola bilmədilər, çünki münaqişə Azərbaycanın ərazisində gedirdi. KTMT-nin ozamankı baş katibi Nikolay Bordyuja deyirdi ki, hücum Ermənistanın beynəlxalq miqyasda tanınmış ərazisində baş verəcəyi halda KTMT kömək göstərə bilər”, – məqalədə deyilir.

Müəllif Türkiyə rəhbərliyinin toqquşmalarda Azərbaycanı dəstəklədiyini, iyulun 29-dan avqustun 10-dək genişmiqyaslı təlimlər keçirildiyini yazır. Bundan öncə Rusiya Ermənistanın Gümrü şəhərindəki bazasında təlimlər təşkil elədi.

“Suriya və Liviyada olduğu kimi, Cənubi Qafqazda da əks mövqelərdə olan Türkiyəylə Rusiya bundan artıq gərginlik arzulamır”, – yazan səfir Dağlıq Qarabağ münaqişəsində mövcud beynəlxalq vasitəçilik mexanizminin adekvat görünmədiyini qeyd edir. Brayza özü də 2006-2009-cu illərdə ATƏT-in Minsk qrupunun ABŞ tərəfdən həmsədri olub. Qrupun mandatı yalnız Dağlıq Qarabağ və ətraf regionları əhatə edir. Keçmiş səfir qeyd edir ki, hətta mandat genişləndirilsə belə, həm Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan, həm də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ondan əlini üzmüş kimi görünür.

“Bu səbəbdən diplomatik boşluğu doldurmaq Ankarayla Moskvanın üzərinə düşə, onlar öz müttəfiqlərini danışıqlar masasına qayıtmağa inandıra bilərlər. Rusiya və Türkiyəylə bir sıra sahələrdə fikir ayrılığına baxmayaraq, Birləşmiş Ştatlar və onun Avropadakı müttəfiqləri müdriklik göstərərək belə bir forumu formalaşdıra bilərlər. Bunun alternativi Azərbaycanla Ermənistan arasında emosiya və hərbi gərginliyin qarşılıqlı qızışması ola bilər”, – yazan keçmiş səfir hətta məhdud müharibənin belə NATO və AB-nin asılı olduğu strateji vasitələri sıradan çıxara biləcəyini, bundan yalnız Rusiya, İran və Çinin faydalanacağını vurğulayıb..

25 iyun

01:10 - Ermənilər Laçındakı qaz borularını söküb Qaladərəsinə daşıyır01:05 - Neftin yenilənmiş büdcə qiyməti risk formalaşdırır? 01:00 - Tiflisdə aksiyalar başladı: Minlərlə insan şəhərin mərkəzinə toplaşdı - FOTOLAR 00:56 - Rusiya qazdan silah qismində istifadə edir...

24 iyun

18:34 - Rekord uduş fondlu, bol uduşlu "10"17:27 - Revanşistlər Xankəndiyə gəldi - Bakıya qarşı plan?16:47 - Rusiyaya casusluq edən deputat ifşa olundu16:05 - Rusiya şirkətlərinin Qarabağın bərpasına olan yüksək marağı nə ilə bağlıdır?15:20 - Azərbaycanda gənc narkomanların sayı açıqlandı15:17 - Azərbaycanla bağlı 907-ci düzəliş bu il də dayandırılır - Ermənilərə zərbə15:13 - "ATƏT-in Minsk qrupu fəaliyyətini dayandırıb" - Lavrov səbəbini açıqladı12:52 - Azərbaycanı işğal edən rus generalının Krımda sərgisi açıldı12:47 - Xəzəri işğal edən məmur villaları da söküləcək? - VİDEO 12:44 - Avropaya ixracın artması qazı bahalaşdıracaq? 11:14 - Rəsmi qəzet naziri "vurdu"11:10 - Türkiyə və Rusiya arasında kritik müzakirə - Ağ Evdən reaksiya09:48 - "Əgər Dağlıq Qarabağ Azərbaycanın tərkibində ola bilməz deyirsinizsə..."01:34 - "Putin NATO-nu dağıtmaq üçün Litvaya hücum edə bilər" - "Freedom" marafonu...01:30 - "Ukrayna, Moldova və növbəti mərhələdən əvvəl ev tapşırığını yerinə yetirməlidir" - Lyayen01:28 - "Azərbaycan Rusiyanın Cənubi Qafqazda mühüm müttəfiqidir" - Rusiya XİN

23 iyun

22:42 - Rusiya ilə NATO arasındakı daha bir gərginlik - Yeni cəbhə açıldı22:39 - Ermənistanın revanşist "Müqavimət" hərəkatı üzvləri Azərbaycan rayonlarını gəzdi - FOTO 22:36 - İlham Əliyev Müttəfiqlik Bəyannaməsindən nələr danışdı?19:39 - "Türk kəşfiyyatı İranın İsrail vətəndaşlarına sui-qəsd planını aşkara çıxarıb" - Yair Lapid19:36 - Ermənistanın müdafiə naziri Moskvaya niyə gedir?16:24 - İran ABŞ-dan 4,3 milyard dollar təzminat tələb edir16:21 - "Vəzifəyə getmək üçün arvadını boşayıb başqasının arvadını alır" - Sərdar Cəlaloğlu16:18 - "İran Rusiyaya qarşı tətbiq edilən sanksiyaların əleyhinədir" - İran XİN rəhbəri12:15 - "Ukraynada müharibə hələ uzun sürəcək" - NATO Baş katibi12:13 - Sərhəddə əməliyyat - Gülənin qardaşı qızı qaçarkən saxlanıldı