“Pandemiya dövründə fərdi evlərə tələbat dəyişib” - Vüqar Oruc

19 aprel, 2021 14:06

“Karantindən qabaq dünya iqtisadiyyatında beynəlxalq maliyyə böhranı baş vermişdi. Dünya dövlətlərinin iqtisadiyyatında çox ciddi problemlər yaranmışdı. Sözügedən proseslər daşınmaz əmlak bazarında da böhrana səbəb olmuşdu. Bunun nəticəsində alqı-satqı faktları azalmış, bazarda müəyyən qədər durğunluq yaranmışdı”.

Azsiyasət.com xəbər verir ki, bu sözləri BiznesMedia-ya açıqlamasında “VECON CONSULTING” şirkətinin direktoru, Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədr müavini, iqtisadçı ekspert Vüqar Oruc bildirib.

O, yaranmış pandemiya probleminin dünya bazarı iqtisadiyyatına, eləcə də iqtisadiyyatın ayrılmaz hissəsi olan daşınmaz əmlak bazarına çox ciddi təsir etdiyini qeyd edib:

“Pandemiya nəticəsində daşınmaz əmlak bazarı qiymətlərində tərəddüdlər baş verib. Bir çox hallarda əmlak sahibləri öz əmlaklarını bazara təklif etdiyi zaman onu reallaşdıra bilmir. Bunun nəticəsində bazarda qeyri-müəyyənlik yaranır və sonda qiymət aşağı düşür. Bütün bunlar daşınmaz əmlak bazarına mənfi təsir göstərir. Bu proses hələ də davam edir. Düzdür, bəzi hallarda dövlət tərəfində sosial ipoteka layihələri həyata keçirilir. İpoteka fondu tərəfindən pul ayırmaları baş verərkən daşınmaz əmlak bazarında müəyyən lokal canlanma yaranır. İpoteka ilə mənzil əldə etmək istəyənlər bazarda müəyyən aktivlik yaranmasına səbəb olur. Amma bu müvəqqəti xarakter daşıyan lokal aktivlikdir, məhdud çərçivə ilə əhatələnir. Əgər hər hansı məbləğdə pul ayrılıbsa, o bitənə qədər bu aktivlik hökm sürür. Sonra yenə də həmin süstlük yaranır. Müəyyən investorların, sahibkarların planlarına da bu, öz təsirini göstərir. Uzun vadəli planlar quran investorlar daşınmaz əmlak əldə etmək istəyirlər”.

Vüqar Oruc pandemiya dövründə sabahı proqnozlaşdırmağın müəyyən qədər çətin olduğunu vurğulayıb.

““Bu proses nə vaxta qədər davam edəcək?”, “xəstəlik bitəcəkmi?”, “vaksinləşmə effekt verəcəkmi?”, “Covid-19-un növbəti ştammı yayılacaqmı?” kimi problemlər investorların gələcəyi proqnozlaşdırmasında müəyyən problemlər yaradır. Bu da biznesə, daşınmaz əmlak bazarına öz təsirini göstərir və son nəticədə əvvəlki aktivliyin şahidi ola bilmirik. Bu proses hələ davam edəcək. Mən düşünürəm ki, yay dövründə pandemiyanın aktivləşməsi nəticəsində əmlak bazarında durğunluq yaşayacağıq”, – deyə V.Oruc vurğulayıb.

İqtisadçı ekspert fərdi evlərin satışına tələbatın artmasına münasibət bildirib. O, pandemiyanın öz şərtləri olduğunu, insan həyatına, o cümlədən, daşınmaz əmlak bazarına baxışda yeniliklər, yeni tendensiyalar yaratdığını qeyd edib:

“Bunlardan biri əhalinin daha çox sanitar-gigiyenik cəhətdən qorunma imkanları olan, bu günkü vəziyyətə görə daha çox təmiz hava ehtiyacını ödəyən yaşayış obyektlərinin əldə olunmasıdır. Bilirsiniz ki, əvvəllər insanlar daha çox mənzillərə üstünlük verirdilər. Pandemiya dövründə fərdi yaşayış evi və ya bağ evinə tələb yarandı. Belə ki, kiminsə fərdi yaşayış evi və ya bağ evi varsa, o, digərlərindən bir addım irəlidədir. Həm bu cür evlərin gigiyenik epidemioloji baxımdan qorumaq imkanları daha çoxdur. Bina evlərə bir girişdən, liftdən yüzlərlə adam istifadə edir, lakin fərdi yaşayış evində hər kəsin öz evinin girişi ayrıdır. Bütün bunlar fərdi yaşayış evlərinə tələbatı artırır. Bu da fərdi yaşayış evi əldə etmək istəyənlərin sayını artırır. Lakin bilirik ki, ölkədə iqtisadi vəziyyət o qədər də yüksək səviyyədə deyil. Əhalinin həm pandemiya ilə bağlı, həm ümumi dünya fonunda iqtisadi problemlərlə bağlı müəyyən iqtisadi problemləri mövcuddur və hər kəsin fərdi yaşayış evi almaq imkanı və lüksü yoxdur. Bu baxımdan yeni tendensiyanın, fərdi yaşayış evlərinin önəmli olmasının meydana çıxmasına baxmayaraq, onu əldə etmək istəyənlərin sayı o qədər də böyük deyil. Bu isə bazara o qədər də ciddi təsir etmir. Əvvəllə müqayisədə fərdi yaşayış evlərinə tələbat 5-10 % civarında artıb. Hansı sektor, hansı yaşayış obyektinə tələbat artırsa, təbii ki, onun qiymətində müəyyən dəyişikliklər baş verir. Ola bilər ki, yay dövründə fərdi yaşayış evlərinin qiymətində müəyyən artım yaransın. Ölkə iqtisadiyyatının mövcud şəraiti qiymətlərin qalxmasına o qədər də imkan yaratmır. Bazarda “n” sayda alıcı yoxdur və alıcı sayının məhdud olması qiymətin ciddi yüksəlişinə imkan yaratmır. Pulun alıcılıq qabiliyyəti aşağı düşsə belə qiymətlər o qədər ciddi qalxa bilməz. Mən hesab edirəm ki, daşınmaz əmlak bazarında təqribən 5-10% civarında artım ola bilər. Bunu fərdi evlərin qiymətlərinə də aid etmək olar.

Yay dövründə baş verən artım ötəri göstəricidir. Sentyabrdan qiymətlər yenidən öz məcrasına qayıdacaq. Adətən, yaşayış obeyktlərinin icarə qiymətlərinin, alqı-satqı qiymətlərinin sentyabr ayı ərəfəsində artımı müşahidə olunurdu. Çünki təhsil müəssisələri fəaliyyətə başlayır. Lakin indiki halda dərslər onlayn qaydada həyata keçirilir və təhsil sistemində davam edən bu vəziyyətə görə avqust, sentyabr aylarında da həmin sadaladığımız sahələrin dəyişməsini gözləmək mümkün deyil. Ona görə də yaxın dövr üçün daşınmaz əmlak bazarında qiymətlərin ciddi dəyişikliyi baş verməyəcək”.

Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sözcüsü psixoloji baxımdan üstünlük və gələcəkdə qoyulacaq investisiyalar haqqında da məlumat verib:

“Bildiyimiz kimi işğalda olan torpaqlarımız geri qaytarılıb. Bu əhval-ruhiyyənin müsbət dəyişməsinə səbəb olur. Bu ölkəyə investisiya axını, Azərbaycanda investisiya qoymaq istəyənlərin sayının artmasına gətirib çıxara bilər. Son nəticədə daşınmaz əmlak bazarına müsbət təsir göstərəcək. Amma bu təbii ki, tez bir zamanda proqnozlaşdırılmır. Yəqin ki, bunun şahidi olmaq üçün müəyyən dövr keçməlidir”.

09 may

01:52 - "Xain əllər kökündən kəsiləcək" - Ərdoğan00:52 - AzTV-də yoxlamalar başladı - Xəbər rəsmən təsdiq olundu 00:49 - İran maşınları Qarabağa yük daşımır - Səfirlik00:34 - Bakı metrosunda gediş haqqı 97 qəpik olacaq? - RƏSMİ CAVAB

08 may

17:45 - İlham Əliyev Putinə yazdı: "Xalqlarımız sınaqdan şərəflə keçdilər"17:41 - Azərbaycanın maşın karvanı Xankəndi ərazisinə daxil oldu, ermənilər təşvişə düşdü - VİDEO 17:39 - Mehriban Əliyevadan Şuşa ilə bağlı paylaşım - VİDEO 08:26 - Azərbaycanın ən məntiqsiz layihəsi - Təcili imtina edin!08:24 - General Muradovun göstərişi icra olunmadı - Gərginlik00:14 - "Azərbaycan erməni diversantlar müqabilində bu əraziləri tələb edir" - Rusiya nəşri00:12 - Nəcməddin Sadıqovun yerinə niyə təyinat yoxdur? 00:11 - Hikmət Hacıyev bərpa olunan Şuşadan şəkillər paylaşdı - FOTOLAR

07 may

14:24 - Bakı merinin kürəkıninə hədiyyə etdiyi imarətdə asılmış meyit tapılıb 14:21 - Azərbaycan sülhməramlıları Əfqanıstandan çıxarılır - RƏSMİ13:23 - Ramiz Mehdiyev 17 minlik sərgi keçirir - Şübhəli müqavilə 13:20 - Şuşa Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı oldu - SƏRƏNCAM 10:32 - 80 minlik rus qoşunu sərhəddə hazır gözləyir: "Rusiya istəsə, qısa müddət ərzində bunu edəcək"10:22 - İcra başçısı qəhrəman zabitə süpürgəçi "vəzifəsi" verdi - FOTOLAR 01:21 - Arif Quliyev vəfat etdi00:32 - Ukrayna üçün NATO-nun qapıları açılır - ABŞ dəstək verdi 00:30 - Daha bir itkin zabitimizin şəhid xəbəri gəldi - FOTOLAR 00:25 - Mətanət İsgəndərlinin gəlininin meneceri həbs edildi - FOTO00:19 - "Ermənilər Moskvaya hörmət etmir, Njdenin abidəsi parçalanmalıdır" - Yevgeni Mixaylov00:16 - "Latviya hökumətinin qondarma "erməni soyqırımı" barədə qərarını rədd edirik" - Hülusi Akar

06 may

18:07 - Xalidə Bayramova işdən çıxarıldı 16:31 - Ərzaq məhsulları ən yüksək həddə bahalaşdı - STATİSTİKA 16:24 - "Vətəndaş düşünür ki, dövlətin var, amma vermir..." - İlqar Məmmədov15:10 - Məhkəmə önündə gərginlik: bir nəfər saxlanıldı - FOTO 14:55 - "Qarabağda kiçik insidentlər dərhal həll edilir" - Sergey Lavrov11:17 - Minsk qrupunun həmsədrləri siyasi dialoqun bərpasına çağırırlar