Bahalaşma qaçılmazdır - Ekspert səbəbləri izah edir

03 avqust, 2022 14:47

Son vaxtlar süni qiymət artımı ilə bağlı məsələlər gündəmdən düşmür.

Hətta, rəsmilər “süni bahalaşma”ya qarşı tədbirlər görülməsinin vacibliyini vurğulayırlar. Amma fakt budur ki, indiyə qədər süni qiymət artımı ilə bağlı heç kim cəzalandırılmayıb.

Bəs, süni bahalaşma niyə baş verir və ona qarşı nə etmək olar?

Məsələ ilə bağlı bakupost.az -a İqtisadi Təhlil İnstitutunun rəhbəri, iqtisadçı ekspert Məmməd Talıblı açıqlama verib:

İqtisadçı problemin bir hissəsinin süni və təbii inhisarçılıqla bağlı olduğunu diqqətə çatdırıb:

“İnhisarçılığın 2 forması var: süni və təbii. Təbii inhisarçılıq texnoloji imkanlara əlçatanlıq zəif olanda, kapitalizasiya gücü yetərli olmayan şirkətlərin bazara daxil olmasında resurs çatışmazlığı fonunda baş verir. Süni inhisarçılıq anlayışı isə rəqib şirkətlərin bazara daxil olması üçün ona müxtəlif maneələr yaradılması kimi başa düşülür. Hər iki inhisarçılıq forması şirkətlərin bazar paylarının artırılması fonunda inhisar qiymətlərinin diktə olunması fürsəti ilə bağlıdır. Süni inhisarçılıq hökm sürürsə, bu zaman bahalaşma qaçılmaz olur. Çünki inhisarçılıq zamanı həmin şirkətlərin bazar paylarının bölüşdürülməsi ilə bağlı açıq və gizli sövdələşmələrə gedirlər. Və sonda bazarlar daha çox inhisarlaşır. Buna paralel olaraq, baha qiymət və keyfiyyətsiz xidmət istehlakçılara sırınır”.

M.Talıblı süni bahalaşamanı qanunvericilikdə olan boşluqlarla da əlaqələndirib:

"Süni bahalaşma sadəcə bir və ya bir neçə səbəbin təsir altında formalaşmır. Bu, həm qanunvericilikdəki boşluqlar, həm də institutsional siyasətin keyfiyyətsizliyindən qidalanır. Azərbaycana gəldikdə isə, onu qeyd edə bilərik ki, artıq 15 ildən çoxdur, “Antiinhisar (Rəqabət) Məcəlləsi” qəbul olunmur. Bu hüquqi çərçivələrin olmaması ilə bağlı məsələdir. İnstitutsional siyasətdə isə çoxsaylı çatışmazlıqlar mövcuddur. Bunlardan biri bəzi özəl sferaya xarici kapitallı müəssisələrin buraxılmamasıdır. Məsələn, bank, sığorta sektorunda xarici mənşəli investorların buraxılması ilə bağlı məhdudlaşdırıcı normalar mövcuddur. Bu, bank-sığorta sektorunda təkcə yüksək bank faizlərinin, əlverişli sığorta şərtlərini yararsız hala gətirmir, eyni zamanda kapitalın təmərküzləşməsi prosesini də gücləndirir. Və nəticədə sərvətin bir neçə əldə konsolidasiyası güclənir. Bütün bunlar isə sonda dövlətin əsas iqtisadi məqsədlərindən sayılan gəlir bərabərsizliyinin yumşaldılması siyasətini keyfiyyətsiz hala gətirir. Ona görə biz ölkəmizdə biznes mühitini yaxşılaşdırmalı və investisiya iqlimini normalaşdırmalıyıq”.

11 avqust

14:26 - Moskvadan Paşinyana sərt cavab - "İddiaları əsassızdır"14:15 - Təşəbbüs qrupları arasında "Futbol Çempionatı"na start verilib - FOTOLAR 13:32 - "Məktəblərdə Prezidentin portretinin birini 495 manatdan sənədləşdiriblər" - Ekspert13:27 - NATO-nun bu addımı Rusiyanı təşvişə saldı - Nüvə silahı işə düşür?13:19 - İnternetin qiyməti qaldırıldı - "Bu, cinayətdir, nazirlik məhkəməyə verilməlidir"12:00 - İran üçün regionda geosiyasi dəyişikliklər qəbuledilməzdir - Rəisi Paşinya nələr danışdı?11:52 - YAP-ın fırıldaqçı yetirmələri - Aytac və İlknur bacıları qazidən də rüşvət alıblar 11:12 - Rusiya FSB Zəngəzurda yeni postlar qurur?11:09 - SEPAH-a qarşı ittiham - İranın gizli planı...11:04 - Azərbaycanda yaşamaq daha da çətinləşir: İpoteka ilə ev almaq istəyənlərə bəd xəbər - VİDEO 00:02 - İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı Ermənistana çağırış etdi00:00 - Azərbaycan, İran və Rusiya nəyi müzakirə edəcək?

10 avqust

19:15 - Qərb Asiyada "NATO-nun şərqə doğru genişlənməsi" konsepsiyasını tətbiq edir?19:11 - Sülh danışıqları niyə aparılmır? 19:08 - Laçındakı 200 erməni hara köçəcək?19:07 - Türkiyə Ukraynada "Bayraktar" zavodu tikməkdən niyə imtina etdi?19:05 - Avropa Birliyinin dağılması qaçılmazdır: Macarıstan və Polşa Brüsselə tabe olmur - "Daily Express" nəşri15:58 - Krımdakı partlayışı kimlər törədib? - "The Washington Post" 15:53 - "Dünənki uşaqları gətirib o vəzifələrə qoyanda..." - Keçmiş nazirdən mühüm açıqlamalar15:51 - Kreml Krıma endirilən zərbəyə necə cavab verəcək? - Kiyevdəki "hökumət məhəlləsi" etibarlı qorunur12:42 - "Azəriqaz" və Ədliyyə Nazirliyi Elektron hökumətlə bağlı Prezidentin sərəncamına məhəl qoymurlar12:40 - Azərbaycanda illik inflyasiya 13%-ə çatıb - RƏSMİ11:42 - Rusiya hərbçiləri İran dronları ilə təlimlərə başladı 11:36 - Putinin NATO-dakı dostları kimlərdir? - "Politico" nəşri11:29 - İrandan narkotik gətirmə cəhdi - Qaçaqmalçılar yaxalandı00:34 - Trampa cinayət işi açıla bilərmi?00:31 - Slovakiya səfiri Azərbaycanda yaşayan slavaklardan danışdı - Onlar Bakıda nə ilə məşğul olublar? 00:28 - Çinin hansı istəyi ciddiləşir? - Tayvandan kritik mesaj00:22 - İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva İslam Həmrəyliyi Oyunlarının açılışında iştirak edirlər - CANLI YAYIM00:20 - Ərdoğan İlham Əliyevlə görüşdü...