Bahalaşma qaçılmazdır - Ekspert səbəbləri izah edir

03 avqust, 2022 14:47

Son vaxtlar süni qiymət artımı ilə bağlı məsələlər gündəmdən düşmür.

Hətta, rəsmilər “süni bahalaşma”ya qarşı tədbirlər görülməsinin vacibliyini vurğulayırlar. Amma fakt budur ki, indiyə qədər süni qiymət artımı ilə bağlı heç kim cəzalandırılmayıb.

Bəs, süni bahalaşma niyə baş verir və ona qarşı nə etmək olar?

Məsələ ilə bağlı bakupost.az -a İqtisadi Təhlil İnstitutunun rəhbəri, iqtisadçı ekspert Məmməd Talıblı açıqlama verib:

İqtisadçı problemin bir hissəsinin süni və təbii inhisarçılıqla bağlı olduğunu diqqətə çatdırıb:

“İnhisarçılığın 2 forması var: süni və təbii. Təbii inhisarçılıq texnoloji imkanlara əlçatanlıq zəif olanda, kapitalizasiya gücü yetərli olmayan şirkətlərin bazara daxil olmasında resurs çatışmazlığı fonunda baş verir. Süni inhisarçılıq anlayışı isə rəqib şirkətlərin bazara daxil olması üçün ona müxtəlif maneələr yaradılması kimi başa düşülür. Hər iki inhisarçılıq forması şirkətlərin bazar paylarının artırılması fonunda inhisar qiymətlərinin diktə olunması fürsəti ilə bağlıdır. Süni inhisarçılıq hökm sürürsə, bu zaman bahalaşma qaçılmaz olur. Çünki inhisarçılıq zamanı həmin şirkətlərin bazar paylarının bölüşdürülməsi ilə bağlı açıq və gizli sövdələşmələrə gedirlər. Və sonda bazarlar daha çox inhisarlaşır. Buna paralel olaraq, baha qiymət və keyfiyyətsiz xidmət istehlakçılara sırınır”.

M.Talıblı süni bahalaşamanı qanunvericilikdə olan boşluqlarla da əlaqələndirib:

"Süni bahalaşma sadəcə bir və ya bir neçə səbəbin təsir altında formalaşmır. Bu, həm qanunvericilikdəki boşluqlar, həm də institutsional siyasətin keyfiyyətsizliyindən qidalanır. Azərbaycana gəldikdə isə, onu qeyd edə bilərik ki, artıq 15 ildən çoxdur, “Antiinhisar (Rəqabət) Məcəlləsi” qəbul olunmur. Bu hüquqi çərçivələrin olmaması ilə bağlı məsələdir. İnstitutsional siyasətdə isə çoxsaylı çatışmazlıqlar mövcuddur. Bunlardan biri bəzi özəl sferaya xarici kapitallı müəssisələrin buraxılmamasıdır. Məsələn, bank, sığorta sektorunda xarici mənşəli investorların buraxılması ilə bağlı məhdudlaşdırıcı normalar mövcuddur. Bu, bank-sığorta sektorunda təkcə yüksək bank faizlərinin, əlverişli sığorta şərtlərini yararsız hala gətirmir, eyni zamanda kapitalın təmərküzləşməsi prosesini də gücləndirir. Və nəticədə sərvətin bir neçə əldə konsolidasiyası güclənir. Bütün bunlar isə sonda dövlətin əsas iqtisadi məqsədlərindən sayılan gəlir bərabərsizliyinin yumşaldılması siyasətini keyfiyyətsiz hala gətirir. Ona görə biz ölkəmizdə biznes mühitini yaxşılaşdırmalı və investisiya iqlimini normalaşdırmalıyıq”.

18 avqust

16:01 - İlham Əliyev sərəncam imzaladı - Komissiyanın tərkibi dəyişdi15:59 - Ermənistan Azərbaycanla sərhəddə üç keçid məntəqəsi açacaq15:55 - Rusiya ordusunun kapitanı müharibəyə qarşı çıxan azərbaycanlını güllələdi - "Sirena" nəşri15:50 - Türkiyyə İsveç və Finlandiyaya xəbərdarlıq etdi15:47 - ОАО “Azərlotereya” заплатила налогов на сумму более 5 миллионов AZN - фото15:43 - "Azərlotereya" ASC 5 milyon manatdan çox vergi ödəyib - FOTOLAR 15:35 - 1 saylı "zon"un rəisi avtoritetlərə yas mərasimi təşkil edib10:48 - Çin Rusiyaya qoşun göndərir...10:45 - Rusiya və Ermənistan arasında böyük gərginlik - Dostlar düşmənə çevirilir?09:17 - Azərbaycanda məmurlar niyə kompromat toplayır? 00:53 - Qazaxıstan təhsilində rus dili qadağası - Kreml hansı addımı atacaq?00:44 - İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Müslüm Maqomayevin xatirəsinə həsr olunan gecədə iştirak edib - FOTOLAR00:42 - Rusiyadan Krımla bağlı təcili addım...00:38 - Bu gün ermənilər Laçındakı kilsəyə toplanacaq - SƏBƏBLƏR00:32 - Bizim Market” satıldı: Qalmaqallı iş adamı ölkəni tərk edir? - FOTO 00:29 - Qarabağda ermənilərdən ağır silahlar alınır? - Erməni mediası00:26 - NATO Kosovodakı sülhməramlıların sayını niyə artırır?

17 avqust

17:11 - Türkiyə-İsrail yaxınlaşmasını təmin edən hansı amillərdir?16:08 - Ukraynaya hücumdan əvvəl nələr baş verib: Gizli saxlanılan detallar açıqlandı - "The Washington Post" 16:05 - Türkiyə-İsrail münasibətləri bərpa olundu13:22 - Çin Ukrayna ilə müharibədə Rusiyaya kömək edirmi? - Kuleba izah edib13:20 - "O gözəl günləri xatırladıq və Mehribanla çox duyğulandıq" - İlham Əliyev11:57 - Rusiya Ermənistana nota verdi02:04 - Bundan sonra almanların Rusiyaya münasibəti necə olacaq? - "İROZHLAS" nəşri02:00 - Quterreş, Ərdoğan və Zelenski arasında Lvovda görüş olacaq 01:58 - Çinin Tayvanı işğal etməsi an məsələsidir...01:52 - ABŞ İrana qarşı sanksiyaların ləğvini qəbul edib?

16 avqust

19:38 - Rusiya ilə sərhəddə Sovet abidəsi söküldü...18:46 - İran hərbi nümayəndə heyəti Qarabağda - FOTO18:36 - Ermənistan "sülhə" belə hazırlaşır - FOTOLAR